عملیات «کربلای یک» که منجر به آزادسازی مهران در تیرماه ۱۳۶۵ شد، یکی از عملیاتهای مهم و آغازی بر پایان قدرتنمایی صدام بود.
به گزارش خط هشت، بعد از عملیات موفقیتآمیز «والفجر۸» و تصرف فاو توسط نیروهای ایران، صدام به دنبال پوشاندن شکست خود بود؛ بنابراین اقدام به ساماندهی سپاهی بزرگ متشکل از ۴ لشکر شد تا عملیات دفاع متحرک در نوار مرزی ایران انجام دهد. ارتش بعث عراق پس از ساماندهی نیروهای خود، به تمام محورهای ایران از شمال غرب تا جنوب حمله کردند و در این تهاجم گسترده تنها موفق به تصرف شهر مرزی مهران در اردیبهشت ماه ۶۵ شدند.جریان تصرف مهران توسط بعثیها و القای صدام به ضعف نیروهای ایرانی در مجامع و رسانههای بینالمللی، سبب شد تا امام خمینی (ره) دستور صریح دادند که باید مهران آزاد شود. لذا عملیات «کربلای یک» برای آزادسازی مهران طراحی و ساعت ۲۲:۳۰ شب ۹ تیرماه ۱۳۶۵ آغاز شد که به مدت ۱۰ روز به طول انجامید.

در عملیات «کربلای یک» لشکر ۱۱ سپاه امیرالمومنین(ع) استان ایلام و یگانهایی از لشکر۴۱ ثارالله کرمان، لشکر ۲۷ حضرت رسول(ص) تهران، لشکر علی ابن ابیطالب(ع) قم، لشکر ۵ نصر خراسان، لشکر۱۰ سیدالشهدا و لشکر ۲۵ کربلای مازندران، یگانهای مهندسی رزمی جهاد سازندگی، پادگان هوایی ارتش در دزفول برای پشتیبانی هوایی و هوانیروز ارتش شرکت کردند.با شروع عملیات، رزمندگان اسلام در اغلب محورها خطوط دشمن را شکسته و توانستند عملیات را بدون وقفه ادامه دادند و علاوه بر آزادسازی شهر مهران ارتفاعات اشغال شده در نقاط مختلف این شهر را نیز از چنگان رژیم متجاوز بعثی آزاد کنند و حماسه دیگری را مانند فتح خرمشهر رقم بزنند. این پیروزی بزرگ از الطاف الهی بود که به این صورت انجام شد، امام راحل هم در خصوص آزاد سازی شهر مهران گفتند: «مهران را هم خدا آزاد کرد».

شناسایی منطقه در یک قدمی دشمن
یکی از لشکرهای عملکننده در عملیات «کربلای یک»، لشکر۱۰ سیدالشهدا بود. جعفر طهماسبی از نیروهای تخریب لشکر ۱۰ درباره شناسایی این منطقه توسط شهید «غلامرضا زعفری» در نزدیکترین نقطه به نیروهای دشمن میگوید: «شهید زعفری قبل از عملیات کربلای یک، به اطلاعات عملیات مأموریت گرفت و به عنوان تخریبچی تیم اطلاعات عملیات وارد شناسایی منطقه باغ کشاورزی مهران شد. او درباره شناسایی منطقه تعریف میکرد که در مسیر شناسایی وارد میدان مین شدیم و به کانال دشمن رسیدم. بچههای اطلاعات را عقب نگه داشتم و خودم رفتم سمت کانال. سربازهای دشمن داشتند لبه کانال، گونی میچیدند و مواضعشان را تقویت میکردند. در آن تاریکی شب، بین ۲ تا گونی باز بود و من هم صورتم را داخلش گذاشتم تا اگر منور زد، صورتم برق نزند. احساس کردم سرم سنگین شد؛ سربازهای بعثی بدون اینکه متوجه حضور من شوند، یک گونی هم روی سر من گذاشتند.» قرار گرفتن در موقعیت یکی قدمی دشمن کار هر نیرویی نبود؛ اما شهید زعفری با توکل به خدا و مهارتی که داشت، توانست منطقه و تعداد نیروهای دشمن و تجهیزات آنها را به خوبی شناسایی کند. او حتی فاصله بین مینها و نوار مینها را قدمشمار کرده بود.

معبرهایی که گردان تخریب باز کردند
بعد از آمادگی نیروهای رزمی برای اجرای عملیات «کربلای یک» محسن رضایی فرمانده وقت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در قرارگاه حضور یافت تا در جریان طرح مانور فرماندهان لشکر۱۰ برای انجام مأموریتشان قرار بگیرد. فرماندهان گردانها و واحدهای پشتیبانیکننده رزم، یکی یکی گزارشهایشان را ارائه دادند تا اینکه نوبت به شهید سیدمحمد زینال حسینی فرمانده گردان تخریب رسید. او با تسلط کامل جوانب کار را گزارش داد طوری که همه فرماندهان کیف کردند. زینال حسینی درباره اقدامات گروه تخریب اینگونه گزارش داد: «با توکل بر خدا ما آمادگی کامل برای عملیات داریم. بچههای تخریب شناسایی خوبی کردند و اطلاع کامل از آرایش میدانهای مین دشمن دارند. تیمهای با تجربهای را سازماندهی کردیم تا با زدن معبرها نیروها را با امنیت کامل از معبرها عبور دهند و بعد از عبور نیروهای رزمنده از معبر و درگیری با دشمن، بچههای تخریب برای عبور دادن دستگاههای مهندسی از میدان مین، معبرها را عریض میکنند تا بولدزرها آسیب نبینند.»

بدرقه رزمندگان توسط حاج علی فضلی
سردار «حاجعلی فضلی» در عملیات «کربلای یک» فرماندهی لشکر ۱۰ را بر عهده داشت. او در هنگام اعزام نیروهای لشکر آنها را بدرقه کرد. شب عملیات کربلای یک حاج علی فضلی با قرائت رمز «یا ابوالفضلالعباس(ع)» شروع عملیات را اعلام کرد و رزمندگان رفتند و با شعار «ای حسین جان ای، جان فدای تو و حسین، حسین، میگیم میریم کربلا» مهران را آزاد کردند.فیلمهای دیده نشده از اعزام نیروهای لشکر ۱۰ و بدرقهشان توسط سردار علی فضلی و اعلام آغاز عملیات را در ادامه میتوانید ببینید.
منبع: فارس